Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 25 oktober 2017

Geef mij maar Amsterdam

Tijdens de ledenvergadering op donderdag 19 oktober hebben de leden van D66 Weesp zich met een grote meerderheid uitgesproken voor aansluiting bij Amsterdam. De keuze was niet een keuze tussen twee kwaden, maar een keuze tussen twee gemeenten die allebei veel te bieden hebben en waar we bij beide gemeenten ook beren op de weg zien. De afgelopen maanden zijn we overspoeld met informatie over beide gemeenten en dan komt er uiteindelijk een moment waar je alle overwegingen op een rij moet zetten en een keuze moet maken. Die keuze maakt D66 Weesp met overtuiging voor Amsterdam. En wel hierom.

Bestuurskracht
De reden dat we nu voor deze keuze staan is de constatering vorig jaar dat de gemeente Weesp en de regio Gooi en Vechtstreek een gebrek hebben aan bestuurskracht. Bestuurskracht is het vermogen om effectieve antwoorden te geven op de vragen en problemen die op een gemeente afkomen. De gemeente Weesp scoorde vorig jaar qua bestuurskracht een 6- met een aantal uitschieters naar beneden. D66 is niet van de zesjescultuur en streeft al jaren naar verbetering van het lokale bestuur. Tijd voor goed bestuur was in 2010 al onze leus. De geconstateerde beperkte bestuurskracht is voor ons reden om te zoeken naar oplossingen. De kop in het zand steken zoals het Comité Zelfstandig Weesp dat doet is voor ons geen optie. Daar komt bij dat de opgaven voor de gemeente en de regio de komende jaren alleen maar zwaarder worden. Wij onderschrijven dan ook de conclusie van vorig jaar dat Weesp niet langer zelfstandig verder kan. De vraag waarvoor D66 Weesp zich gesteld ziet is dan ook in eerste instantie, bij welke partner neemt de bestuurskracht het meeste toe?

Het antwoord daarop is simpel. Amsterdam is een powerhouse qua bestuurskracht en Gooise Meren kan, ondanks alle kwaliteiten, niet tippen aan wat Amsterdam qua bestuurskracht te bieden heeft. Bestuurskracht is een kwestie van een professioneel bestuur en de financiën en politieke daadkracht om het gewenste beleid te realiseren.

Bovendien voert Weesp en ook Gooise Meren op dit moment een groot deel van haar beleid uit in de regio Gooi en Vechtstreek. Iedereen is het erover eens dat deze regio niet optimaal functioneert. Het Sociaal Domein heeft de regio goed uitgevoerd en reguliere taken als de GGD en de GAD functioneren goed. Maar nieuwe projecten komen nauwelijks van de grond. De rivaliteit tussen de gemeenten zit een betere samenwerking in de weg. Zelfs al kiest Weesp voor Gooise Meren en fuseert Wijdemeren gedwongen met Hilversum, dan nog houden we vijf verschillende gemeenten en en is het nog maar de vraag of de bestuurskracht in de regio veel toeneemt.

Wellicht dat de regio ooit fuseert naar Gooistad, maar dat kan nog vijftien tot twintig jaar duren. D66 Weesp wordt niet blij van dat perspectief en heeft de indruk dat de regio nog lang de gewenste bestuurskracht zal ontberen. Een fusie met Gooise Meren is dan ook qua verbetering van de bestuurskracht maar een kleine stap en die stap is voor D66 Weesp niet groot genoeg. Wij kiezen voor de grootste verbetering qua bestuurskracht en dat is een keuze voor Amsterdam.

Voorzieningen
Het behoud van de voorzieningen in Weesp is voor D66 Weesp van groot belang. Sterker nog, wij zouden graag zien dat die voorzieningen nog verder worden uitgebouwd. Een keuze voor Amsterdam is een keuze voor een van de meest kapitaalkrachtige gemeenten van Nederland die bijzonder veel geld over heeft voor voorzieningen op allerlei gebied, van een ijzersterk Sociaal Domein, veel geld voor armoedebeleid en gezondheidszorg, bijzonder veel geld voor sport en cultuur, een sterk economisch en toeristisch beleid. Gooise Meren heeft na de fusie al veel bereikt, de organisaties in elkaar geschoven, de bij een fusie altijd noodzakelijke bezuinigingen doorgevoerd en de gemeente staat er in principe goed voor. Maar als je moet kiezen tussen Gooise Meren en Amsterdam qua mogelijkheden, dan is de keuze eenvoudig. Amsterdam biedt het beste perspectief voor behoud en uitbreiding van de voorzieningen in Weesp. Ook dat is voor D66 Weesp een belangrijke reden om te kiezen voor Amsterdam.

Bouwen
Een van de angsten die leven in de gemeente Weesp is de angst dat straks, als we bij ene andere gemeente horen, de laatste stukjes groen worden volgebouwd. Met name bij een keuze voor Amsterdam wordt dit doemscenario uitgespeeld. Als Amsterdam eenmaal de scepter zwaait, dan is het gebeurd! Zeg maar dag tegen de weilanden in de Aetsveldsepolder… Daarom hebben we deze angst expliciet benoemd in onze vragen aan Amsterdam. Het antwoord daarop was helder. Amsterdam heeft op dit moment voor de komende twintig jaar al ruim 100.000 woningen gepland binnen de huidige stad. Daarmee wordt in de bouwbehoefte voorzien. Tegelijkertijd zou een nieuw project in Weesp daar weinig aan toe kunnen voegen. Een paar honderd woningen in Weesp is op deze schaal niet interessant meer. Daarnaast heeft Amsterdam de afgelopen jaren juist beleid geformuleerd om de groene longen aan de rand juist zoveel mogelijk te behouden. Daar zou dan de groene long in Weesp bijkomen. Daar wil Amsterdam best kraakheldere afspraken over maken. Het bewijs dat Amsterdam dit belangrijk vindt is te vinden aan de noordrand van de stad. Daar heeft Amsterdam nergens buiten de ring gebouwd. Dit in scherp contrast met de gemeenten die aan Amsterdam grenzen. Die zijn juist doorgegaan met bouwen in het groen.

Tegelijkertijd hebben we een regio Gooi en Vechtstreek die ook een bouwbehoefte heeft. Wij zijn van mening dat juist daar ook wensen zijn om meer te gaan bouwen. In de meeste gemeenten is daar geen ruimte voor, en de eerste opmerkingen over al die mooie potentiële bouwlocaties in Weesp is al gesignaleerd. Om maar eens aan te geven dat er ook in Gooise Meren bedreigingen zijn voor het groen in Weesp. Kortom, D66 Weesp is niet bang en we denken dat er met Amsterdam goede afspraken te maken zijn over de groene longen van Weesp.

Identiteit
Weesp is een stad in de Vechtstreek en we horen we qua identiteit niet bij het Gooi en ook niet bij Amsterdam. Weesp zit ergens in het midden. De identiteit van een stad is niet statisch, maar verandert voortdurend. In de zeventiende eeuw was Weesp een kleine stad die een uur in de wind stonk met vele mouterijen en jeneverstokerijen en ontelbare varkens in de straat. De stank was volgens bezoekers niet te harden. Dat zijn we gelukkig kwijt. Weesp is nu een hele andere stad met hele andere mensen. We willen het karakter zoals het nu is, een kleine stad met dorpse allures behouden, maar we willen zeker ook geen museum worden. Weesp is een stad waar gewerkt wordt, met een bruisende economie en grote bedrijventerreinen en we hebben een breed aanbod qua sport en cultuur.

De vraag die wij ons hebben gesteld is bij welke gemeente kunnen we ons het beste verder kunnen ontwikkelen met behoud van dat wat van waarde is in onze identiteit. En dan voelen we ons bij Amsterdam het meeste thuis. Amsterdam is een stad die diversiteit hoog in het vaandel heeft staan en dus verwachten we dat zo’n eigenwijze stad als Weesp daar een mooie aanvulling op is en dat Amsterdam ook zorgvuldig zal omgaan met die identiteit. Ons gevoel zegt ons dat we toch beter bij het stadse Amsterdam passen, dat we qua branie het kleine broertje van Amsterdam zijn en dat we minder passen bij het chique en wat homogene Gooi. Daar voelen we ons soms een beetje een vreemde eend in de bijt. We kiezen dan ook voor Amsterdam, omdat we qua identiteit nu ons daar het beste thuis bij voelen en ook omdat we denken dat we die identiteit daar in een hele diverse gemeente het beste kunnen ontwikkelen naar de toekomst toe.

Invloed
Voorstanders van Gooise Meren waarschuwen voor het feit dat we straks in Amsterdam niks meer te vertellen hebben. We gaan verloren in de massa en in Gooise Meren hebben we nog wat in de melk te brokkelen. D66 Weesp kijkt daar toch wat anders tegenaan. Ja, Gooise Meren is kleiner en we vertegenwoordigen daar straks een kwart van de stemmen. Ook heeft Gooise Meren stadsraden die invloed hebben. Participatie is wat dat betreft gewaarborgd. Dat is allemaal waar, maar er is geen garantie dat straks van de volksvertegenwoordigers ook een kwart uit Weesp komen. Dat kan, maar het kan ook meer of minder zijn.

Verder is het zo dat er binnen de Gooi en Vechtstreek een sterke stroming is die graag wil doorgroeien naar Gooistad. D66 in de regio is daar een groot voorstander van en zo ook verschillende andere partijen. Ook de provincie is heel duidelijk dat één Gooistad het uiteindelijke doel is. Commissaris van de Koning Remkes was daar twee jaar geleden heel helder over. Maak je geen illusie, Gooistad is het eindstation. Misschien niet nu, misschien niet in 2022, of 2026, maar daarna gaat het echt gebeuren. We snappen dat spelletje heel goed en we weten dat er geen garanties zijn dat het ook daadwerkelijk gaat gebeuren, maar de kans is niet denkbeeldig en dan wordt het een keuze tussen Gooistad en Amsterdam. In dat geval verdampt het voordeel van Gooise Meren dat nu zo breed wordt uitgemeten.

Wat overblijft zijn de stadsraden. En dan heeft Amsterdam toch weer de neus voorop. In Amsterdam staat nu een nieuwe bestuursstelsel op stapel. De afgelopen jaren ging het niet goed in Amsterdam qua bestuurscultuur en nu staat er een kleine revolutie te gebeuren. Er komen 22 gebieden die elk een eigen gekozen gebiedscommissie krijgen. Deze gekozen gebiedscommissies kunnen zaken agenderen bij het Dagelijks Bestuur van de stadsdelen. Die stadsdelen zijn niet meer de rommelige stadsdelen van vroeger waar op klein niveau politiek gekonkel plaatsvindt. De stadsdelen worden nu aangestuurd vanuit de Stopera. Mocht een DB van een stadsdeel een initiatief van de gebiedscommissies negeren, dan krijgen die gebiedscommissies straks de mogelijkheid om het onderwerp rechtstreeks te agenderen op de agenda van de Amsterdamse gemeenteraad. Dat klinkt als een heel mooi en degelijk systeem en Amsterdam heeft al aangegeven dat Weesp het 23ste gebied zou kunnen worden.

Daarnaast is Amsterdam een gemeente die uitgebreid experimenteert met nieuwe vormen van participatie. Dat is iets wat ook heel hoog op de wensenlijst van D66 Weesp staat, maar waarvoor de gemeente Weesp niet of nauwelijks de capaciteit en het geld heeft. Met een keuze voor Amsterdam kunnen we straks wel aan de slag met al deze nieuwe vormen van participatie en dat perspectief is voor ons heel aanlokkelijk. Kortom, als het om invloed gaat vinden wij de keuze voor Amsterdam, ondanks de veel grotere omvang, toch een keuze waar we heel blij van worden.

Duurzaamheid
Tenslotte nog een dossier wat ons zeer na aan het hart gaat. Duurzaamheid. De afgelopen jaren heeft het college en de regio wel een aantal stappen gezet, maar het is veel te weinig en veel te laat als we de klimaatdoelen van Parijs nog willen halen. We hebben nu een Nota Duurzaamheid, maar die blinkt uit in vaagheid en het ontbreken van concrete maatregelen en doelen. In de regio hebben we een samenwerkingsagenda geformuleerd waarin we hebben gezegd dat we als regio in 2030 energie-neutraal willen zijn, maar het blijft totaal onduidelijk hoe we dat dan gaan bereiken. Wij zijn van mening dat we op deze manier niet verder komen. De gemeente Amsterdam daarentegen barst van de ambitie als het gaat om duurzaamheid en heeft daar ook een indrukwekkend beleid voor geformuleerd met daarbij ook een budget. Dat is een heel ander verhaal dan in de regio Gooi en Vechtstreek. Wij verwachten dan ook dat we met een keuze voor Amsterdam met dit belangrijke dossier veel sneller stappen zullen maken dan wanneer we in de Gooi en Vechtstreek blijven.

Keuzestress
Tenslotte nog een woord over de verwachtingen die wij hebben. Het maken van een keuze tussen Gooise Meren en Amsterdam is niet eenvoudig en het is geen exacte wetenschap. We hebben alle onderzoeken en antwoorden gelezen en we hebben nu een waslijst aan punten waarop we beide keuzes kunnen beoordelen. We weten dat we in beide gevallen problemen zullen tegenkomen en dat het nooit alleen maar rozengeur en maneschijn zal zijn. We zijn niet naïef. Als we kijken naar de cijfers, de antwoorden, naar ons gevoel en de verwachtingen die we hebben en ook naar de identiteit van Weesp nu, als we al die zaken in ogenschouw nemen, dan gaat onze voorkeur simpelweg uit naar Amsterdam. D66 is niet bang om deze keuze te maken. We lijden niet aan keuzestress. Wel zullen we proberen het onderste uit de te halen. Daarbij zijn we niet bang voor tegenslagen en bangmakerij. Wij staan voor onze keuze en we zien een toekomst samen met Amsterdam met vertrouwen tegemoet.