Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 13 februari 2018

Terugblik op 4 jaar politiek – Deel 2 – Burgerinitiatieven, Participatie en Wijkwethouders

Verkiezingstijd is een tijd van ideeën en vergezichten, maar ook tijd om terug te blikken. Wat is er de afgelopen jaren bereikt? In het bestuursakkoord van WSP, GroenLinks en PvdA stond dat de coalitie breed wilde inzetten op burgerinitiatieven, participatie en wijkwethouders.

Burgerinitiatieven zijn niet nieuw en de gemeente heeft er in mijn beleving ook altijd open voor gestaan. Bekend voorbeeld uit de vorige periode is Uiteraard Uitermeer die ook steeds steun vanuit het stadhuis hebben gehad. De afgelopen jaren waren er niet heel veel burgerinitiatieven. Ik kan zo snel alleen het initiatief voor de ouderenwoongroep bedenken, waar de gemeente inderdaad steeds positief tegenover heeft gestaan. Je kunt wel een wethouder burgerinitiatieven hebben, maar de initiatieven moeten zoals het woord het al zegt, van de burger komen en niet van de politiek. Ik heb dan ook zo m’n twijfels hoe zinvol het is om specifiek ee wethouder burgerinitiatieven te hebben.

Het enige wapenfeit van de wethouder burgerinitiatieven is voor zover ik weet de Weesper Kei, een snel te verstrekken subsidie van maximaal €250 voor kleine evenementen of activiteiten, in de volksmond inmiddels gekscherend de BuurtBBQ-subsidie genoemd. D66 Weesp heeft dit initiatief gesteund, maar we waren wel een beetje sceptisch. Die scepsis is nu enigszins verdwenen. Het is een goed initiatief om hele kleine initiatieven financieel te steunen. In het oude systeem kon je ook al kleine subsidies aanvragen, maar de drempel was hoger, met name door de bureaucratie. Ik heb de exacte cijfers niet, maar ik geloof dat er de afgelopen jaren al een paar keer een Weesper Kei is uitgedeeld e met name het gemak om snel kleine initiatieven van de grond te krijgen e daarbij bureaucratie te vermijden spreekt ons aan.

En dan de burgerparticipatie. De burgerparticipatie was bij de bestuurskrachtmeting in 2016 en het onderzoek naar de bestuurlijke toekomst van Weesp was zeer uitgebreid. Daar was brede steun voor vanuit de hele raad en raadsleden hebben er actief aan deelgenomen. Dit is denk ik het grootste succes van de afgelopen 4 jaar en daar kunnen we met z’n allen trots op zijn, College, ambtenaren en raad. Ik denk dat dit een goed voorbeeld was van hoe je burgers bij dit soort projecten kunt betrekken. Het was niet perfect, hier en daar hebben we wat steken laten vallen, maar alles bij elkaar kunnen we terecht trots zijn op hoe we dat hebben aangepakt.

Tegelijkertijd ging de participatie bij andere, veel kleinere dossiers, niet altijd van een leien dakje. De participatie rondom de besluitvorming over de toekomst van de katholieke kerk leverde veel spanningen op. Dit was ook een ingewikkeld dossier, waarbij de gemeente slechts aan de zijlijn stond, een beperkte rol had qua participatie en besluitvorming en het verder twee private partijen betrof. Het liet zien hoe ingewikkeld participatie kan zijn bij omstreden dossiers. Ook bij het dossier crematorium ging het niet goed en bij de Nota Maatschappelijk Vastgoed, project Hogeweij en de Woonvisie viel er veel aan te merken op de participatie. Het zijn wat mij betreft allemaal geen voorbeelden van geslaagde participatie.

De conclusie die ik hieruit trek is dat het gewoon heel erg lastig is om dit goed te doen. Je kunt het wel willen, goede participatie, maar door geld- en tijdsgebrek en gebrek aan ervaring met zulke trajecten gaat het toch niet altijd zoals je zou willen. Ook moet je steeds oppassen dat het geen wassen neus is, dat de participatie niet een verplicht nummer wordt om in het laatste stadium gewoon je eigen conclusies te trekken. Participatie is lastig. Er zijn geen hapklare draaiboeken voor en de verantwoordelijkheid voor een besluit ligt uiteindelijk altijd bij de raad. Het negeren van inbreng van burgerparticipanten is enerzijds funest, maar anderzijds zijn er vaak tegenstrijdige belangen en je moet als raad toch echt een keuze maken. Je zult nooit iedereen tevreden kunnen stellen en er zullen altijd boze en teleurgestelde bewoners zijn. Luisteren en in gesprek gaan met burgers betekent nog niet dat je het met iedereen eens kunt worden.

Ik concludeer dat we de afgelopen jaren goede stappen hebben gezet, maar dat er nog veel te winnen is op dit terrein. Vanzelfsprekend wil D66 de komende jaren inhaken op de positieve ervaringen, met name zoals we die tijdens de onderzoeken naar bestuurskracht en bestuurlijke toekomst hebben opgedaan. Maar we zouden ook heel graag een volgende stap willen zetten. De komende jaren zal vooral participatie van belang zijn rondom de voorgenomen fusie met Amsterdam of Gooise Meren. We verkeren in de luxe positie dat we 4 jaar de tijd krijgen om deze fusie voor te bereiden. Dat komt maar zelden voor bij fusietrajecten, dat je er zo de tijd voor kunt nemen. Ik ben van mening dat dit een grote kans is om samen met de bewoners van Weesp uitgebreid van gedachten te wisselen hoe we de fusie moeten aanpakken. We wete nu wat er mis is met de bestuurskracht, we weten meer over de angsten en wensen bij een mogelijke fusie, het komt er nu op aan om in alle rust vast te leggen hoe we deze fusie willen realiseren, hoe we de belangen van Weespers blijven garanderen, hoe we de betrokkenheid bij de politieke besluitvorming blijven waarborgen. En dat is onafhankelijk van de vraag of het nou Gooise Meren wordt of Amsterdam. In feite maakt dat niet zoveel uit. In beide gevallen zullen we, als het aan D66 Weesp ligt, vol inzetten op participatie.

Tot slot nog over de wijkwethouders. Heeft u daar iets van gemerkt? Wist u eigenlijk wel dat we wijkwethouders hebben in Weesp? Het idee is niet slecht, je verdeelt de stad in wijken en maakt verschillende wethouders verantwoordelijk voor verschillende wijken. Maar dan? Hoe geef je er inhoud aan? Betekent het alleen dat je als wijkwethouder aanwezig bent bij de buurtpanels? Dan is het de vraag of het zinvol is. Als je per wijk heel verschillend beleid hebt, dan zou het zinvol kunnen zijn. Maar wat als er een discussie is over ruimtelijke ordening en de wethouder van financiën is wijkwethouder? Dan praat je als bewoner toch liever direct met de wethouder RO. Ik denk dat we voor de komende periode nog maar eens goed moeten evalueren of we hiermee doorgaan. Het moet wel zinvol zijn. Aan wijkwethouders die er nauwelijks invulling aan geven hebben we geen behoefte.

Concluderend wil ik nogmaals vaststellen dat we niet ontevreden zijn over de stappen die er gemaakt zijn op het gebied van burgerinitiatieven, burgerparticipatie en wijkwethouders, maar dat we voor de komende periode nogmaals kritisch zullen kijken naar wat echt werkt en dat we de ingeslagen weg met nog meer aandacht, geld en energie willen inzetten. Als het aan D66 ligt wordt dit heel bewust een inzet van eventuele coalitieonderhandelingen. We moeten nu vastleggen hoe we dit gaan aanpakken. Ik denk bijvoorbeeld aan het creëren van een jaarlijks budget voor participatie. Nu zien we steeds dat participatie heel veel geld kost en dat het daarom bij kleinere projecten vaak kind van de rekening is. En bij grote projecten lijkt het al bijna normaal te zij dat we voor de dekking van het participatietraject een greep in de algemene reserve doen. Dat kan en moet anders.